| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Julian Aleksandrowicz |
| Pseudonim | "Doktor Twardy" |
| Urodzenie | 20 sierpnia 1908, Kraków |
| Śmierć | 18 października 1988, Kraków |
| Zawód | Lekarz internista, hematolog, profesor |
| Rola wojskowa | Major lekarz Armii Krajowej |
| Wybrane funkcje i zasługi | |
| Kierownictwo | Klinika Hematologiczna Akademii Medycznej w Krakowie |
| Autor | Książki i artykuły popularnonaukowe |
| Wybrane upamiętnienia | |
| Ulica | ul. „Doktora Twardego”, Kraków |
| Pomniki i tablice | Popiersie w Zaułku Estreichera; tablice pamiątkowe w Krakowie |
Julian Aleksandrowicz był lekarzem i naukowcem związanym głównie z Krakowem. Zyskał rozpoznawalność jako hematolog, autor książek o medycynie i działacz pomocowy po II wojnie światowej.
Życiorys i wykształcenie
Pochodził z żydowskiej rodziny Józefa i Zofii ze Schneidów. W 1926 ukończył VI Gimnazjum im. T. Kościuszki w Krakowie, a w 1933 studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1934 ukończył także Studium Wychowania Fizycznego UJ i obronił pracę doktorską poświęconą badaniom szpiku kostnego.
W latach 1933–1939 pracował jako wolontariusz i asystent w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie, w I Oddziale prowadzonym przez prof. Tadeusza Tempkę. W 1937 opracował przyrząd do pobierania i konserwowania krwi.
Działalność podczas II wojny światowej
W czasie kampanii wrześniowej służył jako podporucznik lekarz przydzielony do 72 pułku piechoty. Po ucieczce z obozu jenieckiego powrócił do Krakowa na początku 1940 roku. Został więziony w getcie krakowskim, skąd uciekł; w ucieczce pomogli mu dr Jan Gołąb oraz dr Ludwik Żurowski, który znalazł schronienie dla niego i najbliższej rodziny w mieszkaniu prof. Andrzeja Stopki.
Po ucieczce został aktywnym członkiem Armii Krajowej. Za działalność wojenną otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy.
Kariera naukowa, praktyka lekarska i twórczość
Po wojnie w 1945 założył w Krakowie ośrodek leczniczy dla osób powracających z obozów koncentracyjnych. W 1947 habilitował się na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, następnie w latach 1947–1949 pracował jako lekarz uzdrowiskowy w Kudowie-Zdroju. W 1951 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1956 tytuł profesora zwyczajnego.
Przez wiele lat kierował Kliniką Hematologiczną Akademii Medycznej w Krakowie. Prowadził także praktykę prywatną w mieszkaniu przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej. Napisał liczne książki, m.in. Nie ma nieuleczalnie chorych, Sumienie ekologiczne, Wszechstronna nadzieja, a także Kuchnia i medycyna (wspólnie z Ireną Gumowską) oraz wspólną pracę U progu medycyny jutra. W 1962 roku opublikował wspomnienia wojenne Kartki z dziennika doktora Twardego. Pisał też artykuły medyczne do tygodnika "Przekrój".
Życie prywatne, odznaczenia i upamiętnienie
Był mężem Marii (1912–1991) i ojcem Jerzego Aleksandrowicza. Był przyjacielem i lekarzem poetki Haliny Poświatowskiej; pomógł jej w organizacji wyjazdu na operację serca do Stanów Zjednoczonych i wspierał ją w chorobie.
Otrzymał m.in. Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 13019, przyznany 20 sierpnia 1948) oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał również odznaki: "Zasłużony Nauczyciel PRL", "Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu" oraz Złotą Odznakę "Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa" (1972). Za dorobek naukowy otrzymał Państwową Nagrodę Naukową III stopnia (29 lipca 1950).
Po śmierci w 1988 został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (PAS D-wsch-2). W Krakowie upamiętniono go m.in. ulicą "Doktora Twardego", szkołą podstawową nr 158 noszącą jego imię, medalem pamiątkowym z napisem "Nie odbieraj nadziei bliźniemu swemu" zaprojektowanym przez W. Kota oraz popiersiem autorstwa Karola Badyny odsłoniętym w Zaułku Estreichera przy ul. św. Anny 10. Na elewacji kamienicy przy ul. Mikołaja Kopernika 17 znajduje się tablica autorstwa Bronisława Chromego, a na budynku przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4 odsłonięto tablicę pamiątkową wykonaną przez Mariana Koniecznego w 2008 roku.
