W kolekcjach cyfrowych i antykwariatach zachowały się pocztówki przedstawiające Kraków z początku XX wieku. Niektóre karty są pożółkłe i podniszczone, inne mają pieczątki, znaczki i odręczne wpisy; na jednej figurują słowa datowane na 14 VIII 1918. Widoki obejmują zarówno centralne place i zabytki, jak i miejskie ulice oraz kopce.
Co pokazują stare pocztówki Krakowa?
Pocztówki dokumentują panoramy Rynku Głównego i Sukiennic, widok Wawelu oraz Bramę Floriańską. Na kartach pojawiają się też ulica Floriańska, Szeroka, poczta oraz kopce Kościuszki i Wandy. Zestaw takich widoków pozwala zobaczyć elementy, które dziś wyglądają inaczej z powodu zmian urbanistycznych i zabudowy.
Jak rozpoznać i datować pocztówki?
Datowanie można przeprowadzić po kilku znakach. Postmarki i pieczątki pocztowe często noszą nazwy miejsc i daty — przykładem jest pieczęć z napisem "KRAKAU / KRAKÓW" z oznaczeniem miesiąca i roku. W 1904 Międzynarodowy Związek Pocztowy ustalił podział odwrotnej strony karty na część adresową i część do korespondencji; egzemplarze z podzielonym spodem zwykle pochodzą z okresu po tej zmianie. Wiele pocztówek ma też informacje o miejscu doręczenia, np. adresy do Lwowa.
Gdzie znajdują się i ile kosztują takie karty?
Fragmenty zbiorów można przeglądać w bibliotekach cyfrowych, takich jak POLONA, a egzemplarze trafiają do sprzedaży w antykwariatach. Przykładowo, pocztówka przedstawiająca Sukiennice z 1904 roku była oferowana w sklepie internetowym antykwariatu za 60.00 zł. Antykwariaty specjalizujące się w przedwojennych pamiątkach regularnie sprzedają i skupują tego typu karty.
W literaturze przedwojennej i międzywojennej pocztówki opisywano też jako materiał dydaktyczny. W 1939 roku Franciszek Mączak podkreślał ich wartość w nauczaniu geografii jako pomoc wzrokową, która pozwala zapoznać się z krajobrazem i działalnością człowieka. Jedna z dokumentowanych pocztówek nosi datę 14 VIII 1918.
