Kontakt
Teraz środa, 16 września 2026
Znani z miasta

Władysław Anczyc — muzykolog, drukarz i taternik

Aleksandra Kucharska • 3 min czytania

Władysław Anczyc

Władysław Marceli Anczyc (ur. 17 października 1894 w Krakowie, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) był polskim muzykologiem, współwłaścicielem drukarni, działaczem sportowym i kapitanem Wojska Polskiego. Został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD jako jedna z ofiar zbrodni katyńskiej.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoWładysław Marceli Anczyc
Urodzenie17 października 1894, Kraków
Śmierćkwiecień 1940, Charków
Zawódmuzykolog, pianista, filolog, geolog, drukarz, taternik, działacz sportowy
Stopień wojskowykapitan (Wojsko Polskie)
Wykształcenie
UczelnieUniwersytet Jagielloński (polonistyka), Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego, lipska szkoła drukarska
Działalność
Pracawspółwłaściciel drukarni; Biblioteka Jagiellońska (1924–1926)
Sportwiceprezes Sekcji Taternickiej AZS Kraków; wioślarz
Odznaczenia
OrderyBrązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej z mieczami (Austro-Węgry), Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry)

Władysław Anczyc pochodził z rodziny związanej z drukarstwem i literaturą. Pracował w odziedziczonej drukarni, zajmował się muzyką i aktywnie uczestniczył w życiu taternickim Krakowa.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w Krakowie jako wnuk Władysława Ludwika Anczyca i syn drukarza Wacława Zygmunta oraz Walerii z Heggenbergerów. Miał siostrę Zofię (1897–1965).

Ukończył studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz studia muzyczne między innymi w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego u Władysława Żeleńskiego. Kształcił się także w lipskiej szkole drukarskiej. W 1920 otrzymał stopień doktora muzykologii.

Działalność zawodowa i taternictwo

W latach 1924–1926 pracował w Bibliotece Jagiellońskiej. Po śmierci ojca przejął i zarządzał rodzinną drukarnią, którą prowadził w latach 1938–1939.

Był aktywny w środowisku sportowym Krakowa: w 1928 pełnił funkcję wiceprezesa Sekcji Taternickiej AZS i był wioślarzem tego klubu. W 1930 uczestniczył w I wejściu północno-wschodnią granią Małego Młynarza. W 1935, razem ze Stanisławem Krystynem Zarembą, dokonał II wejścia na Basztową Przełęcz od Doliny Mięguszowieckiej i zrewidował stopień trudności tego przejścia wykonanego w 1905.

Służba wojskowa i losy w 1939–1940

W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej; 1 stycznia 1916 został mianowany podporucznikiem rezerwy artylerii fortecznej i do 1918 przydzielony był do pułku artylerii fortecznej nr 2. W 1918 przeszedł do Wojska Polskiego, brał udział w działaniach na froncie wschodnim i w obronie Lwowa, gdzie w 1919 został ranny. Awansował do stopnia kapitana ze starszeństwem z 1 kwietnia 1920 i przydzielony został do Okręgu Korpusu Nr V.

Zmobilizowany we wrześniu 1939, po agresji ZSRR trafił do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 funkcjonariusze NKWD zamordowali go w Charkowie; figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 17. Został pochowany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, na terenie którego od 17 czerwca 2000 znajduje się Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie umieszczono tablicę poświęconą jego pamięci. 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora, a awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie podczas uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów".

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Władysław Anczyc?
Urodził się 17 października 1894 w Krakowie.
Jakie były główne dziedziny działalności Anczyca?
Był muzykologiem i pianistą, współwłaścicielem drukarni, filologiem i geologiem oraz aktywnym taternikiem i działaczem sportowym.
Jakie były losy Władysława Anczyca podczas II wojny światowej?
Po mobilizacji we wrześniu 1939 trafił do niewoli sowieckiej, przebywał w obozie w Starobielsku i został zamordowany w Charkowie wiosną 1940.
Czy Anczyc otrzymał awans pośmiertny?
Tak. 5 października 2007 został pośmiertnie mianowany na stopień majora; awans ogłoszono 9 listopada 2007.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Aleksandra Kucharska

Nazywam się Aleksandra Kucharska i w redakcji aipkrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Krakowem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również