| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Tadeusz Władysław Alf-Tarczyński |
| Urodzenie | 5 października 1889, Kraków |
| Zgon | 26 stycznia 1985, Londyn |
| Małżeństwo | Stanisława z Manaczyńskich (od 21 lutego 1914) |
| Służba i role | |
| Zawód / rola | Oficer Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, publicysta, pisarz |
| Najwyższy stopień | Pułkownik (mianowany generałem brygady ze starszeństwem 1 I 1964) |
| Pochówek | Cmentarz Rakowicki w Krakowie (urna z prochami złożona 21 IX 1985, kwatera X-13-13) |
| Wybrane odznaczenia | |
| Najważniejsze | Krzyż Srebrny Virtuti Militari; Krzyży Orderu Odrodzenia Polski (Komandorski z Gwiazdą i Komandorski) |
Tadeusz Alf-Tarczyński zasłynął jako żołnierz Legionów i oficer Wojska Polskiego międzywojennego, a później jako działacz środowisk polskich na emigracji i autor publikacji historycznych i wspomnieniowych. Jego kariera łączyła służbę frontową z pracą sztabową i działalnością nauczającą.
Życiorys i służba wojskowa
Ukończył Akademię Handlową w Krakowie, a działalność niepodległościową rozpoczął w organizacjach paramilitarnych — w 1910 wstąpił do „Sokoła”, później do II Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Krakowie, gdzie pełnił funkcje oficerskie i komendantury. Ukończył kursy Wyższej Szkoły Oficerskiej Związku Walki Czynnej i otrzymał znak oficerski „Parasol” nadany przez Józefa Piłsudskiego.
W sierpniu 1914 wstąpił do I Brygady Legionów Polskich, dowodził kompanią w 5 pułku piechoty i 2 lipca 1915 otrzymał awans na podporucznika. Został ranny w bitwie pod Kostiuchnówką, trafił do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji. Po rozbrojeniu korpusu dotarł przez front niemiecki do Warszawy i w 1918 był komendantem garnizonu Polskiej Organizacji Wojskowej w stolicy.
W Wojsku Polskim pełnił funkcje instruktorskie i sztabowe. Był wykładowcą i dowódcą batalionu w Szkole Podchorążych w Komorowie, studiował w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego oraz odbył praktykę sztabową na froncie podczas wojny polsko-bolszewickiej. Służył jako adiutant sztabowy X Brygady Piechoty i szef sztabu 5 Dywizji Piechoty, a po ukończeniu WSWoj objął stanowisko szefa sztabu 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie.
Kariera międzywojenna i przed wybuchem II wojny światowej
Po wojnie kontynuował służbę w strukturach sztabowych i liniowych. W styczniu 1922 został zweryfikowany w stopniu majora, w 1924 awansował na podpułkownika, a 24 grudnia 1929 otrzymał awans na pułkownika. Był adiutantem Józefa Piłsudskiego w okresie jego pobytu w Sulejówku, służył w Oddziale IV Sztabu Generalnego i pełnił funkcje dowódcze — m.in. dowodził 18 pułkiem piechoty w Skierniewicach oraz był dowódcą piechoty dywizyjnej 17 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty.
W latach 1927–1935 związany był z Wyższą Szkołą Wojenną i z Dowództwem Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi, gdzie pracował na stanowisku zastępcy dyrektora nauk i później szefa sztabu. W okresie przed II wojną światową pełnił funkcję zastępcy dowódcy Okręgu Korpusu Nr II w Lublinie oraz przewodniczył Zarządowi Okręgu Związku Harcerstwa Polskiego w Lublinie.
Działalność podczas II wojny światowej i na emigracji
Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, a następnie ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Przebywał w ośrodkach oficerskich i przez pewien czas pozostawał w stanie nieczynnym. W latach 1943–1946 był zastępcą komendanta kursów oraz wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Cowdenbeath.
Na emigracji angażował się w aktywność polityczną środowisk opozycyjnych wobec urzędu prezydenta RP na uchodźstwie i w 1954 wszedł w skład Tymczasowej Rady Jedności Narodowej z ramienia Ligi Niepodległości Polski. Generał broni Władysław Anders nadał mu stopień generała brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1964.
Działalność naukowa, publicystyczna i twórczość
Był współzałożycielem i wieloletnim prezesem Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie. Prowadził działalność publicystyczną na łamach tygodników „Orzeł Biały” i „Tygodnik Polski” wydawanych w Londynie, a także zajmował się pracami historycznymi i wspomnieniowymi. Pasjonował się humanistyką i epoką włoskiego renesansu.
W 1969 Polska Fundacja Kulturalna wydała jego książkę o Filippo Lippim pt. Włosiennica na jedwabiu, a w 1979 to samo wydawnictwo opublikowało jego Wspomnienia oficera Pierwszej Brygady. Podpisał list sygnatariuszy popierających protest przeciw zmianom w konstytucji PRL (List 59).
Ordery i odznaczenia
Otrzymał liczne odznaczenia, wśród nich Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 5230), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Był także odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, medalami za wojnę 1918–1921 i za długoletnią służbę oraz miał znak oficerski „Parasol”.
