Kontakt
Teraz Czwartek, 10 września 2026
Przewodnik

Muzeum Geologiczne ING PAN w Krakowie — kolekcje i ekspozycja

Dariusz Grabowski • 3 min czytania

Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN
Fot. Delimata · „Muzeum Geologiczne PAN w Krakowie” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie to placówka badawczo-muzealna zlokalizowana w ośrodku Instytutu w zabudowaniach przy ulicy Senackiej. W zbiorach wyróżnia się największa w Polsce kolekcja meteorytów oraz cenny okaz halitu z Wieliczki.

Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie działa jako część krakowskiego ośrodka badawczego Instytutu. Placówka przechowuje rozbudowane zbiory mineralogiczne i paleontologiczne, a jej siedziba znajduję się w historycznych budynkach przy ulicy Senackiej 1 i 3, sąsiadujących z Muzeum Archeologicznym.

Jaka jest historia muzeum?

Zbiory, z których wyrosło muzeum, zaczęto gromadzić od roku 1865. Początkowo zajmowała się nimi Komisja Fizjograficzna przy Towarzystwie Naukowym Krakowskim, następnie Dział Geologiczny Akademii Umiejętności, a od 1921 roku materiały trafiały do Muzeum Przyrodniczego PAU. Po utworzeniu Polskiej Akademii Nauk w 1954 roku część zbiorów weszła w skład Pracowni Geologiczno-Stratygraficznej, z której wywodzi się dzisiejsze muzeum.

W latach 60. XX wieku w obrębie dawnych zabudowań poklasztornych wzniesiono budynek przeznaczony dla geologicznej placówki PAN. W 1966 roku utworzono Pracownię i Muzeum Geologii Młodych Struktur, co jest istotnym etapem w rozwoju obecnej instytucji.

Jakie są siedziba i dzieje budynków?

Miejsce, w którym mieszczą się dzisiejsze budynki muzealne, zajmowały od początku XVII wieku zabudowania klasztoru i kościoła św. Michała należące do karmelitów bosych. Po przeniesieniu zakonu w 1797 roku obiekty zamieniono na więzienie, a w 1872 roku rozebrano kościół, aby utworzyć siedzibę sądu karnego. W jednym z budynków odbył się w 1880 roku pierwszy masowy proces socjalistów polskich, którego głównym oskarżonym był Ludwik Waryński; o tym wydarzeniu informuje tablica wmurowana w ścianę budynku z okazji 70. rocznicy procesu.

Co obejmują zbiory?

Zbiory muzeum uporządkowano w kolekcje: placówka gromadzi 132 kolekcje dokumentalne, 72 kolekcje porównawcze i 2 kolekcje dydaktyczne. Wiele dokumentalnych kolekcji obejmuje po kilka tysięcy okazów, co odzwierciedla charakter zasobów jako bazy badawczej i edukacyjnej.

W zasobach muzeum znajduje się 333 okazy meteorytów, co czyni tę kolekcję największą w Polsce. Wśród ważnych pojedynczych eksponatów wymienia się dużą szczotkę kryształów halitu z kryształami do 10 cm, pozyskaną w 1901 roku z Grot Kryształowych w Wieliczce.

Co prezentuje wystawa stała i wystawy czasowe?

Muzeum prezentuje zbiory na wystawie stałej oraz na ekspozycjach czasowych. Wystawa stała nosi tytuł "Budowa geologiczna obszaru krakowskiego" i powstała pod kierunkiem prof. Ryszarda Gradzińskiego. Tematem tej ekspozycji jest geologia okolic Krakowa położonych na północ od Karpat; wystawa składa się z trzech części: stratygraficzno-litologicznej, paleontologicznej oraz części poświęconej tektonice, rzeźbie i historii poznania budowy geologicznej obszaru.

W jakich wydarzeniach placówka bierze udział?

Od roku 2007 muzeum uczestniczy w corocznej Nocy Muzeów. Placówka bierze także udział w jesiennym wydarzeniu organizowanym jako Dni Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich, inicjowanym przez Stałą Konferencję Dyrektorów Muzeów Krakowskich we współpracy z Urzędem Miasta Krakowa.

W zbiorach muzeum znajduje się 333 okazy meteorytów.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać Muzeum Geologiczne za darmo?
Podane informacje nie zawierają zasad dotyczących opłat za wstęp. Z zapisów wynika jedynie, że muzeum uczestniczy w Nocy Muzeów i w Dniach Otwartych Drzwi Muzeów Krakowskich; w faktach nie ma danych o tym, czy podczas tych wydarzeń wstęp jest bezpłatny.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dariusz Grabowski

Nazywam się Dariusz Grabowski i w redakcji aipkrakow.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Krakowie i okolicy — zabytki, muzea, szlaki i punkty, obok których mieszkańcy przechodzą codziennie.

Czytaj również