W Krakowie naukowcy z Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz specjaliści z firmy Bioceltix SA prowadzą prace nad bezkomórkowym lekiem biologicznym przeznaczonym do terapii atopowego zapalenia skóry (AZS) u psów. Choroba ma charakter przewlekły i wywołuje silny świąd oraz zmiany skórne. Badania obejmują izolację i charakterystykę składników wydzielanych przez mezenchymalne komórki macierzyste oraz ocenę ich działania w modelach laboratoryjnych.
Czym jest InnoBio Vet?
InnoBio Vet to projekt badawczo-rozwojowy zakładający opracowanie bezkomórkowego leku biologicznego opartego na komponentach sekretomu komórek macierzystych. Zamiast podawania żywych komórek preparat ma zawierać standaryzowaną mieszaninę biomolekuł, w tym pęcherzyki zewnątrzkomórkowe (EVs) oraz inne frakcje sekretomu. Takie podejście ma umożliwić uzyskanie produktu o większej stabilności i prostszym schemacie przechowywania i stosowania w praktyce weterynaryjnej.
Jak będą przebiegać prace badawcze i produkcyjne?
Wykonywane etapy obejmują izolację i standaryzację frakcji sekretomowych, optymalizację procesów biotechnologicznych oraz skalowanie produkcji do standardu cGMP. Zespół z Zakładu Biologii Komórki UJ, pod kierunkiem prof. Ewy Zuba-Surma, odpowiada za ocenę właściwości funkcjonalnych trzech typów badanych frakcji w modelach in vitro. Planowane są także badania przedkliniczne in vitro i in vivo, które sprawdzą profil bezpieczeństwa i mechanizmy działania kandydata na lek.
Partner komercyjny projektu, Bioceltix SA, wnosi doświadczenie w rozwoju produktów z wykorzystaniem mezenchymalnych komórek macierzystych oraz zaplecze produkcyjne zgodne ze standardem cGMP. Przedsięwzięcie ma łączyć ekspertyzę naukową UJ z kompetencjami firmy w zakresie produkcji i wdrożeń terapeutycznych.
Jakie znaczenie ma projekt dla zwierząt i rynku?
Atopowe zapalenie skóry dotyka znaczną część populacji psów — experci szacują występowanie na poziomie około 10–15% zwierząt. Obecne leczenie koncentruje się głównie na łagodzeniu objawów, a projekt InnoBio Vet ma na celu stworzenie alternatywnego rozwiązania o działaniu immunomodulującym, ukierunkowanym na mechanizmy zapalne choroby. Opracowanie procesu produkcji w standardzie farmaceutycznym stwarza perspektywę komercjalizacji produktu dla rynku weterynaryjnego.
Całkowity koszt realizacji projektu to ponad 19,5 mln zł. Projekt otrzymał dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG) – Ścieżka SMART.
