Sobota, 21 listopada 2026 Kraków 4°
Teraz Sobota, 21 listopada 2026
Aktualności

Chałupa z Krzyszkowic w Branice — przeniesienie i rekonstrukcja w Nowej Hucie

Chałupa z Krzyszkowic w Branice — przeniesienie i rekonstrukcja w Nowej Hucie

Zagroda z Krzyszkowic została rozebrana, przetransportowana i na nowo złożona w Parku Edukacyjnym „Branice” w Nowej Hucie. Prace trwały około dwóch lat i objęły chałupę datowaną na 1890 rok oraz przyległą stodołę.

Na terenie Parku Edukacyjnego „Branice” w Nowej Hucie zakończono odbudowę zagrody przeniesionej z Krzyszkowic (powiat myślenicki). Przenosiny i prace konserwatorskie objęły drewniany dom z 1890 roku oraz stodołę. Demontaż i translokację zrealizowano w związku z przebudową skrzyżowania na drodze krajowej nr 7, potocznie zwanej „Zakopanką”.

Dlaczego chałupa z Krzyszkowic musiała zostać przeniesiona?

Przebudowa węzła drogowego na „Zakopance” spowodowała konieczność zwolnienia terenu, na którym stała zagroda. Spółka Kraków Nowa Huta Przyszłości oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uznały, że pozostawienie zabytku na miejscu groziłoby jego dalszą degradacją. W efekcie podjęto decyzję o translokacji, by zabezpieczyć obiekty i zachować ich historyczną wartość.

Jak przebiegała translokacja i rekonstrukcja?

Proces trwał około dwóch lat i obejmował formalności, projektowanie oraz prace budowlano‑konserwatorskie. Ostatnie elementy przenoszono z Krzyszkowic do Krakowa w lutym 2025 roku. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad sfinansowała demontaż, przewóz i remont konserwatorski. Wykonawcą robót była firma Nowak‑Mosty, a w pracach uczestniczyli podwykonawcy: MR Consulting Środowiskowa, ŁFBN Ewelina Golańska oraz Fundacja Ochrony Zabytków Architektury Drewnianej.

Ile oryginalnych elementów zachowano i co odkryto przy pracach?

Specjaliści oceniają, że udało się uratować blisko 70 procent substancji zabytkowej domu z Krzyszkowic. Stodoła była w lepszym stanie niż chałupa i wymagała mniejszych ingerencji. W trakcie inwentaryzacji i remontu odnotowano ślady dawnych wykończeń oraz elementy konstrukcyjne typowe dla krakowskiego budownictwa drewnianego przełomu XIX i XX wieku.

Co planuje Park Edukacyjny „Branice”?

Park Edukacyjny „Branice” zajmie docelowo około 3,5 hektara i ma prezentować życie oraz architekturę Krakowiaków Zachodnich z przełomu XIX i XX wieku. W planach jest utworzenie około dziesięciu zagród, karczmy, obiektu sakralnego oraz budynku edukacyjno‑wystawienniczego. Zagroda z Krzyszkowic ma pełnić funkcję przykładu tradycyjnej, drewnianej zabudowy wiejskiej regionu.

Ostatnie prace przy złożeniu budynków zakończyły etap translokacji i rekonstrukcji. Obiekt został oznaczony jako element przyszłej ekspozycji skansenu.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi chałupa przeniesiona do Branice?
Chałupa pochodzi z Krzyszkowic w powiecie myślenickim; dom datowany jest na 1890 rok.
Kto sfinansował demontaż i przeniesienie zagrody?
Demontaż, transport i prace konserwatorskie sfinansowała Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Ile oryginalnych elementów zachowano podczas rekonstrukcji?
Przy rekonstrukcji udało się uratować blisko 70 procent substancji zabytkowej chałupy, według informacji wykonawcy projektu.
Gdzie stanie zabytkowa zagroda i jakie są plany dla skansenu?
Zagroda trafiła na teren Parku Edukacyjnego „Branice” w Nowej Hucie. Skansen ma zajmować około 3,5 hektara i docelowo obejmować około 10 zagród, karczmę, obiekt sakralny oraz budynek edukacyjno‑wystawienniczy.

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI. Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Bartosz Gajewski

Nazywam się Bartosz Gajewski i w redakcji aipkrakow.pl odpowiadam za sekcję Aktualności. Zajmuję się tym, co dzieje się w Krakowie i w sąsiednich gminach — od spraw samorządowych po inwestycje i komunikację miejską.

Czytaj również