W Krakowie prowadzone są prace przy adaptacji Szarego Domu przy ulicy Jerozolimskiej 3, włączonego do obszaru Muzeum KL Plaszow. Roboty obejmują rozbiórkę fragmentów dobudowanych po wojnie oraz oczyszczanie wnętrz z pozostałości po byłych lokatorach. W piwnicach budynku zachowały się ślady funkcji więziennej z okresu obozu, dlatego przestrzeń ta zostanie wyeksponowana jako część wystawy. Działania prowadzą Muzeum KL Plaszow i władze miejskie w ramach inwestycji muzealnej.
Jakie prace są wykonywane?
Rozbierane są elementy powojenne, takie jak współczesne warstwy tynków oraz płyty gipsowo-kartonowe. Usunięto stare wyposażenie wnętrz i wywieziono zalegające meble oraz śmieci, które utrudniały remont. Zdemontowano powojenną więźbę dachową z powodu znacznej degradacji. Planowane jest odtworzenie dachu pokrytego dachówką według pierwotnego projektu z lat 20. XX wieku.
Jakie funkcje zyska budynek?
Na parterze i w piwnicach przewidziano część wystawy stałej poświęconej doświadczeniom więźniów oraz działaniom administracji obozu. Piętro zostanie przystosowane na sale edukacyjne, mediatekę udostępnioną publicznie oraz miejsce kontemplacji. W piwnicach odwzorowane zostaną celi, ciemnice i tzw. stójki, które służyły karom stosowanym w czasie funkcjonowania obozu. W ekspozycji zostaną także uwzględnione inskrypcje pozostawione przez żołnierzy sowieckich, którzy przebywali tam po 1945 roku.
Kiedy zakończą się prace i kto finansuje inwestycję?
Budowa głównego budynku Memoriału KL Plaszow jest na finiszu — frontowa elewacja została wykończona, a dach z świetlikami częściowo pokrywa trawa zgodnie z projektem. Muzeum informuje, że kolejnym etapem będzie produkcja i montaż wystawy stałej. Otwarcie Memoriału zaplanowano na początek 2027 roku. Zadanie inwestycyjne finansują Gmina Miejska Kraków oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
22 maja ekipa sprzątająca usunęła z budynku wszystko, co mogło utrudniać prace remontowe i adaptacyjne. Teren byłego obozu obejmuje około 40 hektarów i został uznany za cmentarz wojenny.
