Skałki Twardowskiego to dawne wyrobisko wapienia położone na północno-zachodniej stronie wzniesienia Krzemionki Zakrzowskie. Znajduje się po wschodniej stronie ul. Tynieckiej i na północ od betonowego ogrodzenia jednostki wojskowej. Obszar wszedł w skład Uroczyska Skałki Twardowskiego i ma ścieżki turystyki pieszej oraz rowerowej.
Gdzie znajdują się Skałki Twardowskiego?
Wyrobisko leży na wzniesieniu Krzemionki Zakrzowskie w obrębie Dzielnicy VIII Dębniki. Położenie określają trzy punkty orientacyjne: północno-zachodnia część wzniesienia, wschodnia strona ul. Tynieckiej oraz teren na północ od betonowego ogrodzenia jednostki wojskowej.
Jaka jest historia kamieniołomu?
Wapienie na Krzemionkach Zakrzowskich wydobywano od wielu wieków w kilku miejscach. Obok Skałek Twardowskiego działały także kamieniołomy Łom Bergera, Kapelanka i Zakrzówek, z których Kapelanka i Zakrzówek były największe.
Surowiec z wyrobiska służył do budowy dróg i domów. W drugiej połowie XIX wieku wapienie wykorzystano również przy budowie umocnień Twierdzy Kraków. Częstym problemem przy eksploatacji były podtopienia łomów, jednak jakość skały i dostęp do surowca wpływały na prowadzenie wydobycia.
Co widać na miejscu?
Po zaprzestaniu eksploatacji większa część wyrobiska zarosła lasem, choć na terenie występują niewielkie polanki. W lesie, równolegle do ul. Tynieckiej, biegnie mur skalny o wysokości do 20 m. Drugi, krótszy i niższy mur znajduje się wzdłuż północno-zachodniego ogrodzenia jednostki wojskowej.
W obrębie dawnego kamieniołomu rozlokowanych jest wiele skałek oraz kilka jaskiń i schronisk. Nazwy niektórych z nich to: Jaskinia Jasna, Jaskinia Niska, Jaskinia pod Nyżą, Jaskinia Twardowskiego, Jaskinia Wywiew, Jaskinia z Kulkami oraz Okienko Zbójnickie. Obszar służy rekreacji pieszej i rowerowej.
Jak wyglądają skały i krzemienie?
Wapienie kamieniołomu pochodzą z jury późnej. Najwyższe partie tych osadów są silnie porowate i zawierają epigenetyczne krzemienie o nieregularnym kształcie. Krzemienie występują czasami jako gniazda lub naskorupienia na powierzchniach pęknięć i na powierzchniach abrazyjnych.
Krzemienie nie są związane z jedną określoną strukturą wapienną; najczęściej pojawiają się w strefach uskokowych w częściach przystropowych osadów jurajskich. Powstały w trzeciorzędzie podczas ruchów górotwórczych, które ukształtowały obecny zrąb Zakrzówka. W strefach uskokowych prawdopodobnie płynęły wody termiczne, na których osiadała wytrącająca się krzemionka.
Największa spośród jaskiń na terenie Skałek Twardowskiego to Jaskinia Twardowskiego. Do 2019 roku grotołazi przebadali w niej korytarze o łącznej długości około 500 m.
Informacje praktyczne
- Adres: 30-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (3 980 opinii)
