We wrześniu 2026 r. na posesji przy ul. Karmelickiej 66A w Krakowie widoczna jest jedynie odtworzona lub zachowana elewacja od strony ulicy dawnej oranżerii. Prace prowadzą prywatni inwestorzy. Z fasady usunięto metalowy ruszt spinający ją podczas wcześniejszych robót, a przeszklone miejsca i witraże wstawiono na razie płytami. Pawilon pochodzi z około 1910 roku i był częścią zespołu Zakładu dla Sierot fundacji Piotra Michałowskiego; obiekt trafił do rejestru zabytków w kwietniu 2008 roku.
Co zachowano z historycznego pawilonu?
Z zabytkowego pawilonu do dziś przetrwała głównie ściana frontowa, wraz z detalami elewacji i zachowanymi ujęciami okien, gdzie kiedyś znajdowały się witraże wykonane przez Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński. Tylna, przeszklona ściana oranżerii oraz boczne elementy konstrukcji nie przetrwały w dobrym stanie i zostały rozebrane. Z poziomu chodnika trudno ocenić, co znajduje się za fasadą; na zdjęciach z drona widać nową bryłę dostawioną do elewacji oraz brak odtworzonej tylnej ściany o szklanej konstrukcji.
Jak inwestor i konserwator opisują zakres robót?
Inwestor informował, że przebudowa jest realizowana z pozwoleniem konserwatorskim i za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków. Według tego opisu pozostawiono frontową ścianę jako element historyczny, a wnętrze ma zostać wyposażone w nową konstrukcję nośną, antresolę oraz podpiwniczenie. Inwestor wskazał możliwość wykonania antresoli o powierzchni około 30 mkw. i wewnętrznych schodów, przy zachowaniu gabarytów zewnętrznych nawiązujących do fasady.
Jakie zastrzeżenia zgłosiły instytucje nadzorcze?
Wojewódzka konserwator zabytków Monika Bogdanowska zwracała uwagę, że dokumentacja projektowa przewiduje wprowadzenie nowej konstrukcji we wnętrzu, a jednocześnie w chwili rozpoczęcia prac wnętrza praktycznie nie było — co według niej może oznaczać przekroczenie warunków pozwolenia. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków wskazał, że zatwierdzony projekt zakładał zachowanie elewacji frontowej, wykonanie podpiwniczenia i odtworzenie elewacji tylnej z dostosowaniem do zmienionej geometrii dachu. Na fotografiach lotniczych widoczna jest zmieniona geometria dachu, betonowe schody wewnętrzne oraz wykop sugerujący realizację części podziemnej, natomiast tylna, przeszklenna ściana nie została jeszcze odtworzona.
Jaka jest sytuacja kontrolna?
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie poinformował, że przeprowadzi kontrolę robót budowlanych prowadzonych przy ul. Karmelickiej 66A. W odpowiedzi przesłanej drogą mailową inspektorat zaznaczył, że udzielenie szczegółowych wyjaśnień będzie możliwe dopiero po przeprowadzeniu tej czynności kontrolnej. PINB odniósł się w piśmie do korespondencji z dnia 21.09.2026 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadzi kontrolę robót budowlanych przy ul. Karmelickiej 66A.
