Plac Jana Matejki znajduje się na terenie dawnych struktur rynku kleparskiego, między ulicami Basztową i Warszawską. Teren ten pełnił wcześniej funkcje rynkowe i obronne; był częścią przedpola Barbakanu.
Skąd wziął się plac i jak zmieniał się w czasie?
Wschodnia część rynku kleparskiego, na której leży dzisiejszy plac, powstała prawdopodobnie w XIV wieku. Na tym obszarze stał ratusz oraz jatki. Kleparz został włączony do Krakowa w 1791 roku.
W XIX wieku doszło do podziału dawnego rynku. W jego środku wzniesiono gmachy Akademii Sztuk Pięknych oraz szkolę miejską. Na miejscu starego ratusza powstał budynek Dyrekcji Kolei, który obecnie tworzy zachodnią pierzeję placu. Nazwę placu nadano w 1882 roku, gdy Jan Matejko otrzymał honorowe obywatelstwo Krakowa.
Co znajduje się na placu Matejki?
Na placu stoi pomnik Grunwaldzki, zaprojektowany przez Antoniego Wiwulskiego i wzniesiony w 1910 roku z okazji 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Finansowanie budowy zapewnił Ignacy Paderewski. Pomnik został zniszczony w czasie okupacji niemieckiej, a następnie zrekonstruowany w 1976 roku. Przed pomnikiem umieszczono marmurową płytę Grobu Nieznanego Żołnierza.
W północno‑wschodnim narożniku placu, przy skrzyżowaniu ulic Warszawskiej i Kurniki, stoi kościół św. Floriana. Budynek ma korzenie sięgające XII wieku i był wielokrotnie przebudowywany. Od kościoła św. Floriana historycznie rozpoczynała się tzw. Droga Królewska prowadząca na Wawel.
Jakie budynki stoją przy placu?
Przy placu zlokalizowane są reprezentacyjne gmachy i kamienice z różnych okresów. Najważniejsze z nich to:
- pl. J. Matejki 1–1a – Gmach Narodowego Banku Polskiego, projekt Kazimierza Wyczyńskiego i Teodora Hoffmanna, 1921
- pl. J. Matejki 2 – kamienica czynszowa Fabryki Porcelany w Ćmielowie, projekt Fryderyka Tadaniera, 1938
- pl. J. Matejki 6 – kamienica czynszowa, projekt Jozue Oberleder, 1918
- pl. J. Matejki 7 – kamienica czynszowa, projekt Tadeusza Praussa, 1910
- pl. J. Matejki 8 (ul. Kurniki 1) – Hotel Matejko (dawniej kamienica czynszowa), projekt Aleksandra Biborskiego, 1909
- pl. J. Matejki 11 – Szkoła Miejska, projekt Macieja Moraczewskiego, 1877
- pl. J. Matejki 12 – Gmach Dyrekcji Kolei, projekt nadesłany z Wiednia, 1888
- pl. J. Matejki 13 (ul. Basztowa 19) – Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych, projekt Macieja Moraczewskiego, 1877
W miejscu dawnej, drewnianej zabudowy wschodniej pierzei wzniesiono m.in. budynek Narodowego Banku Polskiego oraz czynszowe kamienice.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Jana Matejki, 30-962 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 471 opinii)
