Kontakt
Teraz Wtorek, 8 września 2026
Przewodnik

Muzeum Przyrodnicze w Krakowie — czy to muzeum natury?

Dariusz Grabowski • 3 min czytania

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie
Fot. Maire · „Muzeum Przyrodnicze PAN w Krakowie by Maire 04” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie prezentuje zbiory przyrodnicze i wystawy poświęcone zarówno minerałom, jak i faunie plejstoceńskiej. Placówka wyróżnia się spektakularnym, całkowicie zachowanym okazem nosorożca włochatego i wznowiła działalność w październiku 2012 roku.

Muzeum Przyrodnicze w Krakowie działa w ramach Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN i skupia zbiory naturalne oraz wystawy popularyzujące wiedzę o skamieniałościach, minerałach i zwierzętach wymarłych i współczesnych. W kolekcji muzeum znajduje się unikatowy, kompletnie zachowany okaz nosorożca włochatego, pozyskany w 1929 roku ze Staruni.

Skąd pochodzi muzeum?

Początki placówki sięgają 1865 roku, kiedy Kazimierz Wodzicki przekazał zbiór ptaków Towarzystwu Naukowemu Krakowskiemu. Pierwsza wystawa udostępniona zwiedzającym została zorganizowana w 1888 roku. W 1993 roku muzeum przeniosło się do obecnej siedziby.

W historii muzeum ważne było pozyskanie unikatowego okazu nosorożca włochatego w 1929 roku oraz okresy czasowego zamknięcia i przekształceń wystawnych — między innymi przemiany w formę tzw. żywego muzeum oraz obecność prywatnego, edukacyjnego Aquarium w latach 2008–2012.

Co można zobaczyć na wystawach stałych?

Muzeum udostępnia kilka wystaw stałych o zróżnicowanej tematyce. Wystawa "Mięczaki Świata" podzielona jest na część poświęconą mięczakom wymarłym i współczesnym — w tym amonitom — oraz na prezentację wyrobów z masy perłowej i pereł.

W ramach ekspozycji "Rozmowa z kamieniem" pokazuje się minerały i skamieniałości ofiarowane muzeum przez Zbyluta Grzywacza; wystawa została dedykowana poezji Wisławy Szymborskiej. W sekcji "Fauna Plejstocenu" prezentowane są szczątki megafauny plejstoceńskiej, m.in. szczątki mamutów, niedźwiedzia jaskiniowego oraz jelenia olbrzymiego, obok jedynego w całości zachowanego okazu nosorożca włochatego ze skórą i tkankami miękkimi.

Jakie wystawy czasowe i projekty muzeum organizowało?

Muzeum realizowało liczne wystawy czasowe o różnej tematyce — od ekspozycji poświęconych bursztynowi, przez wystawy o storczykach, aż po prezentacje dotyczące życia wody i egzotycznych zwierząt. W 2004 roku muzeum zorganizowało mobilne oceanarium objazdowe, które przyciągnęło dużą publiczność.

W latach 2008–2012 w budynku działało prywatne Aquarium o charakterze edukacyjnym i interaktywnym; działalność tego Aquarium zakończyła się nakazem komorniczym 11 czerwca 2012 roku. W sezonach wystaw czasowych muzeum prezentowało m.in. obszerną ekspozycję o bursztynie bałtyckim, przygotowaną na powierzchni około 700 m² i pokazującą historię oraz zastosowania bursztynu.

Jaką rolę pełni instytut?

Muzeum funkcjonuje w ramach Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk. Instytut jest jednostką naukową, a muzealne zbiory służą zarówno działalności naukowej, jak i popularyzacji wiedzy o przyrodzie.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Czy w Krakowie jest muzeum natury?
Tak. Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie pełni funkcję muzeum przyrodniczego.
Jakie są najciekawsze muzea przyrodnicze w Polsce?
Z przekazanych faktów wynika, że Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN w Krakowie jest przykładem muzeum przyrodniczego w Polsce; inne muzea nie zostały wymienione.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dariusz Grabowski

Nazywam się Dariusz Grabowski i w redakcji aipkrakow.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Krakowie i okolicy — zabytki, muzea, szlaki i punkty, obok których mieszkańcy przechodzą codziennie.

Czytaj również