Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Znani z miasta

Karol Akerman — polski chemik i wykładowca

Aleksandra Kucharska • 3 min czytania

Karol Akerman
Fot. Mateusz Opasiński · „Karol Akerman, Maria Fidelska (grób)” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Karol Akerman (1913–1987) był polskim chemikiem, który uczestniczył w odbudowie przemysłu chemicznego w PRL i prowadził pracę naukową na uczelniach w Polsce, Niemczech i Francji.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoKarol Akerman
Data urodzenia24 lutego 1913
Miejsce urodzeniaKraków
Data śmierci10 czerwca 1987
Miejsce śmierciDüsseldorf
Wykształcenie i stopnie
UczelniaUniwersytet Jagielloński
Stopień naukowydoktor nauk chemicznych (1961)
Zawód / role
Zawódchemik, wykładowca
Funkcjedyrektor instytutów, kierownik katedry, pracownik naukowy
Rodzina i pochówek
ŻonaCelina z domu Milska (1917–1993)
Pochówekcmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie (kwatera 2C-7-12)

Karol Akerman był chemikiem zawodowo związanym z przemysłem oraz pracą naukową. Po studiach na Uniwersytecie Jagiellońskim pracował w przemyśle materiałów budowlanych i metalurgicznym, a po II wojnie światowej pełnił kierownicze funkcje w instytucjach przemysłowych i badawczych w Polsce. W późniejszych latach kontynuował działalność naukową w Niemczech i we Francji.

Jak wyglądał jego życiorys i kariera zawodowa?

Urodził się w Krakowie, dzieciństwo spędził w Trzebini, gdzie uczęszczał do Szkoły Ludowej. Po zdaniu matury w 1931 roku podjął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1936 roku. W okresie przed wybuchem II wojny światowej pracował jako chemik w cementowni „Firley” oraz w fabryce „Nad Kamienną”.

We wrześniu 1939 roku wyjechał do Lwowa i objął stanowisko starszego inżyniera w radzieckim Okręgowym Urzędzie Przemysłu Materiałów Budowlanych. W latach wojennych zatrudniano go przy różnych pracach przemysłowych; był też więziony w obozie pracy dla Żydów w Drohobyczu, z którego uciekł i ukrywał się przez rok. Po 1944 roku pełnił funkcje inżynierskie w zakładach przemysłowych w Drohobyczu i Rozwadowie.

Po repatriacji do Polski w lutym 1945 roku podjął pracę jako dyrektor techniczny Huty Cynkowej w Trzebini. W kolejnych latach zajmował kierownicze stanowiska w ministerstwach i zjednoczeniach przemysłowych, między innymi jako naczelny dyrektor Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego w Gliwicach oraz dyrektor Instytutu Metali Lekkich w Skawinie. Jego działalność przyczyniła się do uruchomienia przemysłu chemicznego w PRL.

Gdzie prowadził badania i jakie miał publikacje?

W 1961 roku uzyskał doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy pt. "Synteza sorbentów specyficznych z przeznaczeniem do produkcji koncentratów germanowych z przemysłowych elektrolitów cynkowych". W 1963 roku został kierownikiem Katedry Technologii Chemicznej na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz kierował Pracownią Radioizotopową na tej uczelni.

Akerman pracował też naukowo w Instytucie Badań Jądrowych w Warszawie. Od 1968 roku przebywał na stażu w Niemczech jako profesor wizytujący, a następnie pracownik naukowy w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie. Od 1972 roku wykładał także na paryskiej Sorbonie.

Do jego publikacji należą prace z zakresu technologii materiałów budowlanych, metaloznawstwa i metod z użyciem izotopów radioaktywnych. Wybrane tytuły to:

  • Formy i znaczenie pomocy radzieckiej dla polskiego przemysłu chemicznego (ok. 1950)
  • Gips (1951, wspólnie z Edwardem Zawadą)
  • Materialbewegung in Drehöfen für das Krupp-Renn-Verfahren in den Berg- und Hüttenwerken „Sabinów“ (1961)
  • Untersuchung des Jodierungsprozesses von Speisesiedesalz mit radioaktiven ¹³¹J (1962)
  • Gips i anhydryt. Występowanie i zastosowania w przemyśle i w budownictwie (1964)
  • Techniczne zastosowanie metody atomów znaczonych (1970)

Jakie otrzymał odznaczenia i jaka była sytuacja osobista?

Wyróżniono go kilkoma odznaczeniami państwowymi, między innymi Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1951), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1950) oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955). Otrzymał także Nagrodę Państwową I stopnia (1951) i II stopnia (1953).

Był żonaty z Celiną z domu Milska. Zmarł 10 czerwca 1987 roku w Düsseldorfie i został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 2C-7-12).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Karol Akerman?
Karol Akerman urodził się 24 lutego 1913 roku w Krakowie.
Gdzie uzyskał stopień doktora i jaki był temat pracy?
Doktorat uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1961 roku na podstawie pracy dotyczącej syntezy sorbentów przeznaczonych do produkcji koncentratów germanowych z elektrolitów cynkowych.
W jakich instytucjach prowadził działalność naukową za granicą?
Pracował w Instytucie Naukowo-Badawczym Izotopów w Düsseldorfie oraz od 1972 roku wykładał na paryskiej Sorbonie.
Jakie wyróżnienia otrzymał za działalność zawodową?
Otrzymał Order Sztandaru Pracy I klasy (1951), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1950), Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) oraz Nagrody Państwowe I i II stopnia.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Aleksandra Kucharska

Nazywam się Aleksandra Kucharska i w redakcji aipkrakow.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Zajmuję się postaciami związanymi z Krakowem i z regionem, dawnymi i dzisiejszymi.

Czytaj również