Baszta Sandomierska znajduje się na południowo-zachodnim skraju wzgórza Wawel w Krakowie. Obiekt wyróżnia się tym, że należy do niewielkiej grupy średniowiecznych wież obronnych zachowanych na tym terenie i wchodzi w skład pary baszt ogniowych z połowy XV wieku razem z Basztą Lubranką (Senatorską).
Historia
Baszta pojawia się w źródłach po raz pierwszy w związku z wydarzeniem z 1462 roku, kiedy to obok wieży ścięto sześciu rajców po zabójstwie magnata Jędrzeja Tęczyńskiego. Tradycja wiąże ten obiekt z przetrzymywaniem szlachty z ziemi sandomierskiej.
Dolne kondygnacje przeszły przebudowę w XVI–XVII wieku, gdy przeznaczono je na kwaterę dla pachołków starościńskich. W XVIII wieku baszta była w złym stanie. W 1856 roku Austriacy przeprowadzili przeróbki — zmieniono nakrycie i dobudowano klatkę schodową. Te XIX-wieczne modyfikacje usunął Zygmunt Hendel podczas prac prowadzonych w latach 1911–1914.
Remonty i konserwacje w XX i XXI wieku
W ramach ostatnich prac konserwatorskich, prowadzonych w latach 2003–2004, wykonano szereg rekonstrukcji i napraw. Projektowali je Piotr Stępień i Stanisław Karczmarczyk. Do zrealizowanych prac należała rekonstrukcja trzech wykuszy strzelniczych, przywrócenie ganku III piętra, wykonanie zewnętrznych schodów prowadzących na ten ganek oraz odtworzenie pierwotnego układu stropów w górnych kondygnacjach.
Co otacza Basztę Sandomierską?
Baszta stoi przy pasie zieleńca, wzdłuż którego biegnie fragment kamiennych murów obronnych. Mury te zostały nadbudowane po wojnie na fundamentach pochodzących z początku XIV wieku.
Przy tych murach znajduje się ujście kanału, którym w 1772 roku konfederaci barscy dostali się na Wawel. Baszta Sandomierska pozostaje jednym z kilku elementów fortyfikacji wzgórza, tworząc historyczny kontekst z Basztą Lubranką.
Informacje praktyczne
- Adres: Wawel 5, 31-001 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, sob–nd 9:00–17:00
- Telefon: +48124225155
- Strona internetowa: wawel.krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (734 opinie)
