| Dane osobowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 15 maja 1929, Kraków |
| Śmierć | 2 marca 1985, Warszawa |
| Zawód | Inżynier; pilot cywilny; pilot doświadczalny |
| Edukacja i zatrudnienie | |
| Wykształcenie | Politechnika Warszawska, wydział mechaniczny (inż. mechanik, budowa płatowców), 1956 |
| Pracodawca | Główny Instytut Lotnictwa (1950–1985) |
| Dane lotnicze | |
| Godziny lotów | 8103 h |
| Typy statków powietrznych | 152 typy szybowców, samolotów i śmigłowców |
| Odznaczenia | |
| Wybrane | Krzyż Oficerski OOP (pośmiertnie), Krzyż Kawalerski OOP, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Odznaka "Zasłużony Mistrz Sportu" |
Andrzej Abłamowicz był inżynierem lotnictwa i długoletnim pilotem doświadczalnym Głównego Instytutu Lotnictwa. Zdobywał rekordy sportowe, oblatywał prototypy polskich konstrukcji i uczestniczył w międzynarodowych próbach homologacyjnych.
Życiorys i młodość
Urodził się w inteligenckiej rodzinie w Krakowie. W czasie okupacji zdobył zawód ślusarza, uczył się na tajnych kompletach i służył jako łącznik w Armii Krajowej. Modelarstwem lotniczym zajmował się już od 1938 roku. Po wyzwoleniu przeszedł podstawowe szkolenie szybowcowe na szybowcu SG-38 w Bodzowie, uzyskując kategorie A i B pilota szybowcowego.
W 1947 rozpoczął studia na kierunku lotniczym przy Akademii Górniczej w Krakowie. Po likwidacji kierunku lotniczego przeniósł się do Warszawy, gdzie ostatecznie ukończył studia inżynierskie na Politechnice Warszawskiej w 1956 roku.
Jak przebiegała kariera lotnicza?
W 1947 odbył przeszkolenie pilotażowe w Cywilnej Szkole Pilotów i Mechaników w Ligocie Dolnej i uzyskał uprawnienia instruktora szybowcowego. W latach 1948–1949 sezonowo prowadził szkolenia lotniczej młodzieży na lotnisku w Krośnie. W maju 1950 został zatrudniony w Głównym Instytucie Lotnictwa w Dziale Badań w Locie i stał się pierwszym po wojnie etatowym pilotem doświadczalnym tego instytutu.
W 1959 objął stanowisko kierownika Zakładu Badań w Locie Instytutu Lotnictwa i kierował nim przez 14 lat. Przez całe życie zawodowe pracował jako pilot doświadczalny, prowadząc próby szybowców, samolotów i śmigłowców, a także międzynarodowe próby homologacyjne radzieckich samolotów pasażerskich.
Najważniejsze próby, obloty i rekordy
W 1952 jako pierwszy w Polsce wykonał beczkę na szybowcu Jastrząb w locie wleczonym. W 1957 na samolocie TS-8 Bies ustanowił dwa rekordy świata w sporcie lotniczym — wysokości i odległości w obwodzie zamkniętym. Na różnych maszynach uzyskał łącznie 11 rekordów Polski oraz kolejne rekordy świata, w tym rekord prędkości w obwodzie zamkniętym na TS-11 Iskra w 1964.
Oblatał prototypy m.in. TS-8 Bies (1955), TS-11 Iskra (1960) i jedyny polski czterosilnikowy samolot komunikacyjny MD-12 (1959). W czasie prób doświadczył poważnych awarii i trudnych lądowań — wylądował m.in. ze złamanym drążkiem sterowym na prototypie Bocian (1953) oraz bez napędu po locie z wysokości 9000 m na prototypie TS-11 Iskra, przelatując wtedy 86 km. W trakcie kariery latał na 152 typach statków powietrznych i wylatał 8103 godzin.
Publikacje i działalność w organizacjach lotniczych
Opublikował prace z zakresu pilotażu i aerodynamiki, w tym książki: "Podstawy aerodynamiki i mechaniki lotu" (wspólnie z Władysławem Nowakowskim, 1980), "Akrobacja lotnicza" (1954) oraz "Loty w trudnych warunkach atmosferycznych - IFR" (1982). Łącznie miał udział w siedmiu publikacjach książkowych, dwie z nich napisał wspólnie z Władysławem Nowakowskim.
Był członkiem Głównej Komisji Badania Wypadków Lotniczych jako zastępca przewodniczącego. Działał we władzach Aeroklubu PRL i reprezentował polskie lotnictwo sportowe w FAI, między innymi w Międzynarodowej Komisji Akrobacji Lotniczej, gdzie pełnił funkcje członka zarządu i wiceprezydenta.
Jak zakończyło się jego życie zawodowe?
W styczniu 1985 przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 marca 1985 na atak serca. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, kwatera C12, rząd 6, grób 4. Wspólnie z nim spoczywa żona Zofia z d. Surowiec, wieloletnia stewardesa PLL LOT.
