Park im. Wojciecha Bednarskiego zajmuje 8,46 ha i leży w dzielnicy XIII Podgórze, na południowej stronie centrum tej części miasta. Założenie powstało w zagłębieniu terenu powstałym wskutek eksploatacji wapieni, pomiędzy ulicami Krzemionki, Parkową i Zamoyskiego. Wejścia do parku prowadzą od ul. Parkowej oraz od ul. Zamoyskiego przy placu Niepodległości.
Historia parku
Teren parku był od średniowiecza kamieniołomem, znanym lokalnie jako „Szkoła Twardowskiego” w związku z legendą o Panu Twardowskim. Pomysł przekształcenia kamieniołomu w ogród miejski przedstawił radny Wojciech Bednarski w 1884 roku, lecz realizację utrudniała ciągła eksploatacja wapieni i niemal brak gleby.
Bednarski finansował prace z własnych środków; do 1890 roku wyłożył 734 zł 25 gr na nasadzenia, elementy małej architektury i wyposażenie. W 1891 roku otwarto „ogródek przyszkolny”, a w 1896 roku, 19 lipca, zrewidowany teren został udostępniony szerokiej publiczności jako park miejski. W początkowym okresie park był płatny, a dochody przeznaczano na Towarzystwo Upiększania Miasta Podgórza.
W 1907 roku Rada Miasta Podgórza nadała parkowi imię jego założyciela. W 1937 roku odsłonięto pomnik Wojciecha Bednarskiego autorstwa Stanisława Popławskiego. Po II wojnie światowej brak wystarczających środków prowadził do degradacji zieleni i infrastruktury. Park wpisano do rejestru zabytków 17 lipca 1976 roku.
Co zobaczyć i jaka infrastruktura?
W układzie parku wykorzystano naturalne skarpy i aleje powstałe przy kamieniołomie. Wśród historycznych elementów znajdowały się kiedyś popiersia Jana III Sobieskiego, Tadeusza Kościuszki i Adama Mickiewicza, usunięte w 1918 roku. W okresie międzywojennym w parku funkcjonowały tarasy, glorieta, bufet oraz zaplecze z domkiem ogrodnika, dwoma studniami i cieplarnią.
Po rewitalizacji w parku powstały pola rekreacyjne i uaktualnione elementy małej architektury: ławki, stoły piknikowe, leżaki oraz zewnętrzna siłownia. Odbudowano Domek Ogrodnika i umieszczono w nim toaletę publiczną oraz pomieszczenie do opieki nad dziećmi. Na polanie „Plac Sokoli” utrzymano kiosk o nowej funkcji zaplecza dla leżakowania.
Plac zabaw i motywy lokalne
Między Wgłębnikiem a Placem Sokolim urządzono plac zabaw podzielony na strefy dla młodszych i starszych dzieci. Części łączy drewniana ścieżka edukacyjna z elementami nawiązującymi do legendy o Panu Twardowskim. Na placu znalazły się m.in. huśtawka typu „bocianie gniazdo”, zestaw wież ze zjeżdżalniami i mostkami oraz piaskownica w kształcie księżyca i kogut Pana Twardowskiego.
Rewitalizacja 2022–2023
W styczniu 2022 roku rozpoczął się generalny remont parku prowadzony etapami. Prace zakończyły się ponownym otwarciem obiektu 27 kwietnia 2023 roku podczas pikniku rodzinnego, w trakcie którego zasadzono pamiątkowy tulipanowiec.
Celem inwestycji było przywrócenie historycznego charakteru parku zgodnie z materiałami archiwalnymi i wytycznymi konserwatorskimi. W trakcie prac uporządkowano zieleń, dosadzono ponad 50 drzew, około 7 tys. krzewów, 90 tys. bylin i 28 tys. roślin cebulowych. Ustawiono domki dla jeży i wiewiórek, budki dla ptaków i nietoperzy. Koszt inwestycji wyniósł około 18 mln zł.
Położenie i uwarunkowania terenowe
Park leży na wzgórzach Krzemionek Podgórskich, które wznoszą się do około 250 m n.p.m. i ok. 50 m nad poziomem Wisły w tym rejonie. Wzgórza zbudowane są z jurajskich wapieni i wykazują cechy krasowienia, przez co na wyższych partiach praktycznie nie występują wody powierzchniowe.
W części parku występują różnice klimatyczne: wierzchowiny i zbocza południowe są cieplejsze i bardziej suche, a zbocza północne oraz kotliny kamieniołomów są chłodniejsze i wilgotniejsze. Gleby na wierzchowinach to płytkie rędziny mieszane, a na zboczach północno-zachodnich rędziny wapienne; w miejscu dawnego dna kamieniołomu nawieziono ziemię przy zakładaniu parku, by umożliwić rozwój drzew i krzewów.
Otoczenie parku
W bezpośrednim sąsiedztwie parku znajdują się obiekty sportowe i instytucje medialne: stadion Klubu Sportowego Korona Kraków, Ośrodek TVP3 Kraków oraz wieża SLR Krzemionki. Wokół parku stoją także gmach IV Liceum Ogólnokształcącego i Kościół św. Józefa. Taki układ powoduje, że park łączy funkcje rekreacyjne z miejskim sąsiedztwem edukacyjnym i sportowym.
Park wpisano do rejestru zabytków 17 lipca 1976 roku.
Informacje praktyczne
- Adres: Jana Zamoyskiego, 33-332 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (5 181 opinii)
